जिल्ह्याची माहिती
हिंगोली जिल्हा हा महाराष्ट्रातील मराठवाड्याच्या उत्तर -पूर्व भागात वसलेला आहे. हिंगोलीच्या सीमा उत्तरेला अकोला आणि यवतमाळ , पश्चिमेला परभणी आणि आग्नेय बाजूने नांदेडने वेढलेल्या आहेत. 1 मे 1999 रोजी परभणी जिल्ह्याचे विभाजन करून जिल्हा अस्तित्वात आला आहे.
जवळचे रेल्वे स्टेशन : हिंगोली.
सर्वात मोठे रेल्वे स्टेशन: परभणी जे दिल्ली, मुंबई, बंगलोर,हैदराबादला थेट रेल्वेने जोडलेले आहे.
परभणीपासून रस्त्याने अंतर: ८0 किमी.
अकोल्यापासून रेल्वेने अंतर: 115 किमी.
जवळचे विमानतळ : नांदेड आणि औरंगाबाद
औरंगाबाद पासून रस्त्याने अंतर: 225 किमी
भौगोलिक क्षेत्र हजार हेक्टर 469.24 जिल्हा
वनक्षेत्र हजार हेक्टर 21.37
वनक्षेत्र आणि भौगोलिक क्षेत्राचे गुणोत्तर ४.५५ टक्के आहे
बिग बॅक डॅम प्रकल्प 2
रेल्वेमार्गाच्या लांबीनुसार. मी 108
नोंदणीकृत कारखाने 52
नोंदणीकृत सहकारी साखर कारखाने 5
प्राथमिक शिक्षण (1 ली ते 8 वी) 2021-22 2020-21 क्रमांक १०६७
1) विद्यार्थी 132 हजार
2) शिक्षक 5 हजार
3) माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शिक्षक (9वी ते 12वी) शाळा क्रमांक 305
विद्यार्थी 112 हजार
शिक्षक ३ हजार
रुग्णालये 11
जिल्हा अधीक्षक भूमी अभिलेख कार्यालय हे जिल्हास्तरावरील मुख्य कार्यालय आहे. व जिल्हा अधीक्षक भूमी अभिलेख हे प्रमुख अधिकारी असतात .
सध्या श्री सुजितकुमार जाधोर हे जिल्हा अधीक्षक भूमी अभिलेख हिंगोली आहेत .
प्रत्येक तालुक्यास उप अधीक्षक भूमी अभिलेख कार्यालय असतात . व त्या कार्यालयाचे कार्यालय प्रमुख उप अधीक्षक भूमी अभिलेख असतात .
उप अधीक्षक भूमी अभिलेख हिंगोली / सेनगाव कार्यालयाचे कार्यालय प्रमुख श्री आर . डी . सिद्धमवार हे आहेत .
उप अधीक्षक भूमी अभिलेख वसमत / औंढा कार्यालयाचे कार्यालय प्रमुख श्री के . एम . सांगवीकर हे आहेत .
उप अधीक्षक भूमी अभिलेख कळमनुरी कार्यालयाचे कार्यालय प्रमुख श्री नितीन गुरव हे आहेत .
| Sr.no | Office Name | Adress of office | Email-id | Contact |
|---|---|---|---|---|
| 1 | District Superintendent of Land Records | Collector office Premises | dslrhingoli@gmail.com | 9881329037 |
| 2 | Deputy Superintendent Land Records Hingoli | Tahasil premises | dyslrhingoli3801@gmail.com | 7620811102 |
| 3 | Deputy Superintendent Land Records Sengaon | Tahasil premises | dyslrsengaon.hingoli@yahoo.in | 9763127703 |
| 4 | Deputy Superintendent Land Records Vasmat | Beh.Tel. Office | dyslrvasmat@gmail.com | 9421370157 |
| 5 | Deputy Superintendent Land Records Aundha Na. | Near Panchayat Samiti premises | dyslraundha@gmail.com | 9860601584 |
| 6 | Deputy Superintendent Land Records Kalamnuri | Tahasil premises | dyslrkamnuri3803@gmail.com | 9710103003 |
सिटी सर्व्हे -
ही शाखा राज्याच्या ग्रामीण आणि शहरी भागातील विहित मर्यादेतील मालमत्तांचे शहरी सर्वेक्षण करते. शहर सर्वेक्षणाच्या नोंदी शहर सर्वेक्षण नकाशे आणि मालमत्ता पत्रकाच्या स्वरूपात ठेवल्या जातात. या विभागाने आतापर्यंत गावठाण गावे, नगरपरिषद व महानगरपालिका क्षेत्रातील नागरी भूमापन केले आहे. खालील योजना माननीय सेटलमेंट कमिशनर आणि भूमी अभिलेख संचालक महाराष्ट्र राज्य पुणे यांच्यामार्फत राबविण्यात येतात.
१.महास्वामित्वा योजना:-
योजनेंतर्गत, महाराष्ट्र शासनाच्या ग्रामविकास विभागाने 22 फेब्रुवारी 2019 रोजी महाराष्ट्रातील सर्वेक्षण न झालेल्या गावांचे ग्रामविकास विभाग, भूमी अभिलेख विभाग आणि यांच्या संयुक्त सहभागाने ड्रोनद्वारे ग्रामविकास सर्वेक्षण करण्याचा शासन निर्णय पारित केला आहे. भारतीय सर्वेक्षण डेहराडून. पूर्ण केले जाईल आणि संगणकीकृत नकाशे, सनद आणि महसूल कागदपत्रे तयार केली जातील.
गाव सर्वेक्षणामुळे गावातील घरांचा नकाशा व हद्द निश्चित होणार आहे. उत्पन्नाचे नेमके क्षेत्रफळ नोंदवले जाईल, गावकऱ्यांच्या नागरी हक्कांचे रक्षण केले जाईल, गावातील रस्ते, सरकारी, ग्रामपंचायतीच्या मोकळ्या जागा, नाल्यांच्या हद्दी निश्चित करून अतिक्रमण रोखले जाईल. मिळकत पत्रिका तयार झाल्यामुळे मिळकतधारकांना गृहकर्ज घेण्याची सुविधा मिळेल, ग्रामपंचायतींना गाव कर वसुली, बांधकाम परवानग्या यासाठी नोंदी व नकाशे मिळतील.
हिंगोली जिल्ह्यातील 5 तालुक्यांमध्ये जुनी गावठाण असलेली एकूण 712 गावे असून त्यापैकी 213 गावांसाठी ड्रोनद्वारे गावठाण भूमापनाचे काम पूर्ण झाले आहे. तसेच 1 गावांची सनद पूर्ण झाली आहे. ६१६४ प्रॉपर्टी कार्ड तयार करण्यात आले आहेत.
2. संगणकीकृत प्रॉपर्टी कार्ड/ ई-पीसीआयएस घोषणा :-
या कार्यालयांतर्गत एकूण ५ तालुके आहेत. त्या कार्यालयातील शहराच्या जनगणनेच्या संकलनातून मालमत्ता कार्ड ऑनलाइन मिळविण्यासाठी सर्वप्रथम डेटा एन्ट्री करण्यात आली आहे. त्यानंतर मा. सेटलमेंट आयुक्त पुणे यांच्या मार्गदर्शनाखाली Epcis विकसित करण्यात आली आहे. हिंगोली जिल्ह्यात मे-एप्रिल-2021 पासून, 5 तालुक्यांमध्ये, ऑनलाइन मोडद्वारे Epcis Mandate मध्ये फेरफारचे अर्ज स्वीकारले जात आहेत आणि बदल ऑनलाइन पद्धतीने Epcis Mandate मध्ये Digital Sign द्वारे मंजूर केले जात आहेत. यामुळे अर्जदाराला महाभूलेख वेबसाइटवरून प्रॉपर्टी कार्डची प्रिंट आऊट ऑनलाइन घेता येणार आहे.
3.ई-म्युटेशन प्रोग्राम:-
योजनेंतर्गत ई-बदल कार्यक्रम राबविण्यासाठी भूमी अभिलेख उपअधीक्षक, तहसील कार्यालय आणि रजिस्ट्री कार्यालय हे दूरसंचार महामंडळाच्या VPN प्रणालीद्वारे एकमेकांशी जोडले जाणार आहेत. त्यानुसार जिल्ह्यातील उपरोक्त तीन कार्यालयांना शासनाकडून तीन संगणक संच व आवश्यक संगणक साहित्य उपलब्ध करून देण्यात आले असून 5 तालुक्यांमध्ये एमपीएलएस कनेक्टिव्हिटी प्राप्त झाली आहे.
ई-बदलाच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी संबंधित कर्मचाऱ्यांची डिजिटल स्वाक्षरी घेण्यात आली आहे. हा डेटा ई पीसीआयएस रजिस्टरमध्ये ठेवला जातो. हिंगोली जिल्ह्यातील एकूण ४४४२२ प्रॉपर्टी कार्डपैकी ४३८१२ पीसीआयएस रजिस्टरमध्ये डिजिटल स्वाक्षरी आहेत. डिजिटल स्वाक्षरी केलेले प्रॉपर्टी कार्ड एकूण 44422 पैकी 43812 प्रॉपर्टी कार्डवर डिजिटल स्वाक्षरी करण्यात आली आहे जे 98.62% काम पूर्ण झाले आहे.
स्वामित्व योजना / द्रोण सर्वेक्षण -
पंचायती राज मंत्रालयाची केंद्रीय क्षेत्र योजना माननीय पंतप्रधानांनी 24 एप्रिल 2021 रोजी राष्ट्रीय पंचायती राज दिनी 9 राज्यांमध्ये (2020-2021) योजनेचा प्रायोगिक टप्पा यशस्वीरित्या पूर्ण केल्यानंतर देशव्यापी सुरू केला. योजना ही ग्रामीण वस्ती (अबादी) भागात मालमत्तेची स्पष्ट मालकी प्रस्थापित करण्याच्या दिशेने एक सुधारणात्मक पाऊल आहे, ड्रोन तंत्रज्ञानाचा वापर करून जमिनीच्या पार्सलचे मॅपिंग करून आणि गावातील घरमालकांना कायदेशीर मालकी कार्ड (मालमत्ता कार्ड/शीर्षक) जारी करून 'हक्कांचे रेकॉर्ड' प्रदान करणे. कृत्ये) मालमत्ता मालकांना. ही योजना पंचायत राज मंत्रालय, राज्य महसूल विभाग, राज्य पंचायती राज विभाग आणि भारतीय सर्वेक्षण यांच्या संयुक्त प्रयत्नांनी राबविण्यात येते. या योजनेत विविध पैलूंचा समावेश आहे उदा. मालमत्तांचे मुद्रीकरण सुलभ करणे आणि बँक कर्ज सक्षम करणे; मालमत्तेशी संबंधित विवाद कमी करणे; सर्वसमावेशक गावपातळीवरील नियोजन, खऱ्या अर्थाने ग्रामस्वराज साध्य करण्यासाठी आणि ग्रामीण भारत आत्मनिर्भर बनवण्याच्या दिशेने पाऊल टाकेल.
भूमी अभिलेख विभागाचा इतिहास
- १८८५ मध्ये स्थापन झालेल्या संयुक्त भू-अभिलेख आणि भू-अभिलेख विभागाच्या भू-अभिलेख संचालनालयापासून भूमी अभिलेख आणि भू-अभिलेख विभागाची उत्पत्ती झाली. १८८८ मध्ये भू-अभिलेख विभाग स्वतंत्र विभाग बनला. भू-अभिलेख विभागाचे नाव बदलून भारतीय सर्वेक्षण असे ठेवण्यात आले. बांगलादेश सरकारने १९७५ मध्ये भू-अभिलेख आणि भू-अभिलेख विभागाची स्थापना केली
- २००९ मध्ये, भूमी अभिलेख आणि सर्वेक्षण विभागाने भारतीय भूमी अभिलेख आणि सर्वेक्षण विभागासोबत बांगलादेश-भारत सीमा क्षेत्रातील नद्यांचे सर्वेक्षण केले. [ 4 ] जुलै २०११ मध्ये, बांगलादेश सरकारने बांगलादेशातील भूमी अभिलेखांचे डिजिटलायझेशन करण्यासाठी 'डिजिटल लँड मॅनेजमेंट' प्रकल्प सुरू केला. प्रकल्पानुसार, ढाका येथील भूमी अभिलेख आणि सर्वेक्षण विभागाच्या मुख्यालयात एक डेटा सेंटर बांधले जाईल. ऑक्टोबर २०१७ पर्यंत ६५० हजार भूमी खत्यान (जमिनीच्या हक्कांचे रेकॉर्ड) डिजिटलायझेशन करण्यात आले
भूमापन
- भूमापन म्हणजे काय ?
- भूमापन हे सिमा हद्दी ठरविण्याचे नकाशा करण्याचे तंत्र व विज्ञान आहे.
- भूमापनाचे विविध प्रकार.
- पुरत्वतीय भूमापन, भूकरभूमापन , भौगोलीक भूमापन, Topographical Survey इ.
- भूमि अभिलेख खात्याकडुन केले जाणारे भूमापन हे भूकरभूमापन होय.
- भूकरभूमापन म्हणजे, महसुली गावे किंवा शहरातील प्रत्येक मालमत्तेच्या, प्रत्येक शेताच्या सिमेची, क्षेत्राची व प्रतिची निश्चिती करणे होय?
- सिमा निश्चिती करणारे अभिलेख -टिपण, फाळणी टिपण.
- क्षेत्र निश्चिती करणारे अभिलेख - आकारबंद
- प्रत निश्चिती करणारे अभिलेख - प्रतिबुक
भूकरभूमापनाचे उद्देश, हेतु किंवा फायदे
- अधिकार अभिलेखाची निर्मिती.
- महसुल वसुली (उत्पन्नाचे साधा).
- परिरक्षणासाठी सांख्यिकी माहिती तयार करणे.
भूमि अभिलेख खात्यामार्फत केला जाणार्या भूमापनाचे प्राथमिक उद्देश
- हद्दी ठरविणे.
- नकाशा तयार करणे.
- कायदेशिर, आर्थिक व प्रशासकीय उद्देश.
हिंगोली जिल्यात ई मोजणी व्हर्जन 2.0
- इकडील कार्यालयात ई मोजणी व्हर्जन 2.0 मार्च-2024 पासून लागु करण्यात आले असून सदर अज्ञावलीव्दारे मोजणी ची सर्व प्रक्रिया आता संगणकीय प्रणाली व्दारे करण्यात आली आहे. व्हर्जन 2.0 अतंर्गत मोजणीस प्राप्त होणारे मोजणी प्रकरणे रोव्हर च्या सहाय्याने मोजणी काम केले जाते.जागेवरील आर.टी.के व्दारे पृथ्वी वरील जमीनेचे अक्षांश व रेखांश नोंद करुन कार्यालयात जतन करण्यात आलेले टिपण AutoCad मध्ये सोडवून हददीखुणा निश्चीत केल्या जातात या व्हर्जन मध्ये मोजणी प्रक्रीया वगळून इतर कामकाज E-mail व्दारे क प्रत (मोजणी नकाशा) पाठविली जाते.
